Tuesday, March 22, 2016

'n Hart wat klop!


Hartklop deur Cecilia Steyn (H&R, 2016)

Hartklop is die eerste titel in ‘n nuwe tiener-reeks, Tienerharte. Tienerharte 2 Hartbreker en 3, Hartedief sal ook verskyn.

Megan is volgens haar pa te stil en rustig vir ‘n meisie in matriek. En Megan besluit ook “Miskien is dit tyd dat Megan Bruwer…ontdek moet word”. Die Desembervakansie kuier sy saam met haar broer Stefan en sy vriend Dewald by haar ma op Paternoster. Stefan voel baie beskermend teenoor sy jonger sussie, en Dewald is gewaarsku om nie met haar te lol nie.

En ‘n  mens se hart volg maar gewoonlik sy eie pad, en gou word dit duidelik dat die twee jongmense reeds op mekaar verlief is, hoewel hulle dit probeer wegsteek, en elkeen gedurig twyfel oor die ander een se gevoelens.

Die hoofstukke word verdeel tussen Dewald wat met die leser kommunikeer, gevolg deur ‘n hoofstuk met Megan aan die woord.  

Die spanningselement word dus deurgaans gehandhaaf; en die jongmense se reaksies is oortuigend en tipies soos die van verliefdes- fisies aangetrokke tot mekaar; en enige aantreklike meisie of seun word as ‘n bedreiging gesien!

Wanneer Megan na ‘n  rusie tussen die drie haar broer se Jeep gebruik om weg te kom, volg ‘n spanningsvolle tyd en ‘n heeltemaal onverwagse wending tot die verhaal. Want Elaine, Stefan se eks ,sweer wraak, en Megan as tweede prys sal ook reg wees.

Heeltemaal onderhoudend geskryf, en ligte lekker-lees tiener materiaal. Die aantreklike omslag van twee verliefde jongmense sal belangstelling lok.

 

Thursday, February 25, 2016

Jasper beleef 'n herdruk!


Jasper-reeks:

Beyers-Boshoff, C.F.:  Jasper op hoërskool; Jasper die rugbyheld en Jasper se plaasvakansie( PROTEA, 2015 /2016)

Die gewilde reeks oor die manewales van Jasper en sy bende het reeds in 1959 verskyn, die eerste uitgawe het drie herdrukke beleef.  PROTEA uitgewers skep‘n tweede uitgawe en eerste druk, met splinternuwe meer speelse omslae , elke boek geklee in ‘n interessante agtergrond van geel, pers en seegroen.

In biblioteke het die reeks steeds in aanvraag gebly; miskien ook waar ouers bekend was met die reeks en dit weer aan die volgende geslag aanbeveel het. Dit het ‘n persoonlike her-lees regverdig; ek wou sien hoe ‘n volwasse leser in 2016 op die boeke reageer.  Die vraag is natuurlik of die boeke aanklank gaan vind by vandag se seuns?

Vanaf Jasper se hoërskool-dae word die leser geneem na ‘n tyd en omgewing van gewone kleindorpie- seuns en hul wêreld van rugby, perskes steel,  ‘n resies met seepkiskarretjies, kleiosse, skelm rook in ‘n rietbos, en tussendeur is hulle ook ‘n dapper bende wat help om diewe te vang.  As rugbyheld moet Jasper kompeteer met die nuwe seun wat ook losskakel speel en Jasper sy verkose posisie laat inboet. Sy ma dokter nog met kasterolie, die land se Provinsies is nog Transvaal en Vrystaat, en lyfstraf deur onderwysers is ‘n aanvaarde praktyk.

Van die drie boeke het ek Jasper se plaasvakansie die meeste geniet. Miskien ook as dorpsjapie wat nostalgies voel oor ‘n ongekunstelde plaaslewe soos beleef in die sestiger-jare.

Die seuns leer koeie melk, word vriende met Mossie ‘n plaaswerker, jag tarentale; kry 75sent vir ‘n broeishoender wat hulle verrruil vir patrone; hulle kry die blink gedagte om ‘n gewig aan die bul se stert vas te maak om te verhoed dat hy weer deur die rivier loop na die buurman se grond;  en ry donkies.

Jasper red ‘n hond en haar kleintjies uit ‘n brandende skuur, en sy grootste oomblik op die plaas is die jagluiperd wat hy doodskiet en oom Martiens van die dier se kloue red. Die suens vind uit ‘n arend op sy nes is ‘n moeilike kalant om mee kragte te meet, en bye moet ook met handskoene hanteer word!  Jasper en Ferdinand se klere word by die swemgat weggesteek, en hulle moet poedelnakend by die dominee se vrou verbykom. ‘n Verveelde Jasper laat val sy albasters in die kerk, en dominee se straf is dat hy kaartjies vir die Sondagskool-konsert moet verkoop. Hulle kry ook ‘n kans om Mossie bang te maak, maar word self ook bang gemaak deur die ondeunde Kiewiet.

Die boeresport-dag gee hul weer die geleentheid om deel te neem aan ‘n sakresies, ‘n hardloop kompetisie en ‘n resies op die rug van donkies.

Wanneer Jasper ‘n pop wen wat ‘n oulike meisie uigeloot het, verdwyn hy tipies seun. “ Jy kan maar sê hy het soos ‘n groot speld verdwyn”.

Hierdie reeks het ‘n belangrike plek in die ontwikkelingsgeskiedenis van die Afrikaanse kinder en jeugboeke in Suid Afrika, en as kulturele/sosiale  kommentaar  vertel die boeke ‘n verhaal van seuns wat nog verfrissend kind is; wat plesier vind in speel en kattekwaad op ‘n onskuldige wyse.

Lona Gericke Februarie 2016

 

     

 

Tuesday, February 23, 2016

Van prenteboeke tot Professor Fungus


Prenteboeke vir kleuters:

100 eerste woorde deur Cheeky Monkey Publishing( H&R, 2016) Afrikaans deur Charles Siboto

Wat is nou lekkerder vir nuuskierige kleintjies om ‘n boek te kry met loergaatjies en flappe?!

Die honderd eerste woorde is versprei deur die hardeband boek met ‘n loergaatjie en flappie op elke tweede bladsy waar kinders kan raai wat hulle deur die loergaatjie sien.

Die woorde is saamgegroepeer onder speelgoed, kos, klere, buite speel en badtyd saans.

Die plusunte van die boekie is die feit dat al die speelgoed en klere fotos van die item is; die hele aanbieding is heerlik kleurvol , die flappies se agtergrond kleure vertel waarop die woorde betrekking het, en die stewige hardeband belowe lang ure van vermaak en leer. Oulike aanbieding.

100 woorde oor diere deur Cheeky Monkey publishing( H&R, 2016) Afrikaans deur Charles Siboto

Diere bly nou maar ‘n groot gunsteling onder jong lesers, en dan is die diere hier regtige diere en sal hul leer om diere te identifiseer en ook deur die loergaatjie en flappies op te spoor. In die veld, die oerwoud, die see , in die wildernis en as troeteldiere is daar 100 items om te waardeer. Elke boek bevatdie 100 woorde op die agterbladsy in ‘n helderkleurige geel tabel.   Baie aanloklike boekies!

Wilde diere-feite en geite: kan ‘n olifant sonbrand? Deur Camilla de la Boyere met illlustrasies deur Aleksei Bitskoff. Afrikaans deur Kobus Geldenhuys.

4 stewige sagteband prenteboeke verskyn in die reeks. Die ander titels is Kan’n krokodil basketball speel?; Kan ‘n tier touloop? En Kan ‘n apie waterski? en ander vrae.

Hierdie is nou werklik 4 boeke wat veral kinders met ‘n goeie humorsin baie gaan geniet, terwyl hulle ook meer leer oor die gewoontes en eienaardighede van die spesifieke dier.

So vind ek uit dat ‘n baba olifant 10 liter melk in ‘n dag drink en die ma kan weglê aan 1400 appels! Baba olifante suig aan hul slurpe as hul snags troos soek; en een weeg soveel as 8 kinders. Hulle blyplek word op ‘n kaart aangedui, en elke boekie sluit af met ‘n poskaart deur die olifantaan ‘n mens-gesin.

Hierdie vier boeke is vanaf elke kleurvolle omslag met vrolike diere wat baljaar en hulleself geniet, en verder met elke bladsy net een groot heerlike skaterlag-ervaring. Hoogs aanbeveel.

Vir beginner lesers, 7+jariges:

Twee nuwe titels in die gewilde Professor Fungus reeks:

Professor Fungus en die diepsee-dilemma deur Jaco Jacobs met illustrasies deur Johann Strauss( LAPA, 2016)

Hierdie is die negende titel in die reeks, en weereens was ek nie teleurgesteld nie en kon die boek soos die vorige titels baie geniet.

Professor Fungus en sy vriend Igtus nooi Bennie en Jennie om hul te vergesel wanneer die nuwe spesiale duikboot V.I.S (Veeldoelige immerslewe seevaartuig) uitgetoets gaan word. Die duikboot moet die twee geleerdes help om vas te stel of daar ook ‘n Hipermegasuperdoeper Pylinkvis bestaan. So vaar hulle die dieptes in, met die robot Edison al brommende saam, want hy wil tog nie nat word nie. ‘n pylinkvis –ma laat hul boot sink, en dit is die twee kinder swat dit vir hulle moontlik maak om die eiland te verlaat waar hulle gestrand is; en Jennie het gelukkig ook die pylvis met haar selfoon op ‘n video vasgelê.

Jaco Jacobs het nou maar ‘n aanvoeling vir ‘n kind se ervaringswêreld en kan hul vermaak en nuuskierig maak om verder te lees. Johann Strauss se illustrasies bly absoluut ‘n groot vreugde en dra ongetwyfeld by tot die genot van die leeservaring.

Professor Fungus en die vreeslik gevaarlike tuinkabouters: Jaco Jacobs, met illustrasies deur Johann Strauss.( LAPA, 2016)

Die tiende titel in die reeks is weer propvol vermaak. Baie lesers sal saamstem dat daardie tuinkabouters in tuine nou nie juis die meeste mense se gunsteling tuinverfraaiers is nie; en ‘n mens kry ook soms so ‘n onheilspellende gevoel as jy een so stokstyf sien staan!

Jy was toe nie verniet ongemaklik nie, want Professor Fungus en die twee kinders ontdek in die verhaal dat tuinkabouters onskadelik mag lyk, maar pasop as Zenobia Ziervogel, Professor Fungus se grootste vyand, vanuit haar Zirkopter in die lug opdragte uitblaf aan haar onderdanige kabouter-linie wat maar te gereed is om die Professor se laboratorium te verwoes. Gelukkig is die robot Edison in staat om stemme na te boots, en so word Bennie ook gered.Die Professor se fantastiese ruk-en-rol-spaghetti eksperiment word ook ingesluit sodat energieke kinders dit kan probeer maak.

Lekker ligte vermaaklike leesstof wat beginner lesers sal aanspoor tot ‘n liefde vir boeke en lees. Johan Strauss beïndruk nogmaals met super aksie-belaaide prente.   

 

 

Wednesday, February 10, 2016

Van 'n meisie op die dak, kattemanewales tot die hasies wat wou slaap...


Steyn, Cecilia: Die meisie op die dak(  LAPA, 2016)

‘n  “Nuwe, aaklige, giggelgeel kombuis”, ‘n nuwe tuiste in een van die “goorste buurte” op die dorp. 

Estelle moet vrede maak met die feit dat haar pa wat in die tronk is omdat hy van geld verduistering aangekla is, sy en haar ma nou hier laat beland het. Dan is sy nog hoofmeisie by haar skool in die rykmansbuurt; en die matriekjaar lê voor! Stel jou net voor die geskinder van kinders wat sy sal moet verduur.

Maar die nuwe huis bring ook ‘n lekker kuier-kat  Cornelius; ‘n aantreklike donkerkop seun Aiden met ‘n voorliefde vir dak kuiertjies en skilder; toevallig toe ook die nuwe seun in haar matriek-klas. 

Hierdie is ‘n debuut jeugverhaal en “werk” want die skrywer laat geen van die struikelblokke in Estelle se lewe oorneem  nie. Haar aanslag bly lig en lesers sal ingetrek word deur die ontluikende vriendskap tussen Estelle en Aiden. ‘n Mens kry die gevoel dat Cecilia Steyn wesenlik ‘n romantikus is; sy wil liefde laat sëevier en die leeservaring lig en lekker hou.

Die pragtige omslag van die meisie op die dak is ‘n wenner en maak jou lus om die boek te lees! Welkom tot die wêreld van jeugboeke geskryf vir die genot van lees, Cecilia Steyn! Jy kan maar.

Marc de Bel: Kaskenades onder  die volmaan en  Die bal van Biljart(  PROTEA, 2016) Uit Nederlands vertaal deur Zandra Bezuidenhout.

Met Protea uitgewers se gebruiklike kwaliteit versorging van omslag, uitleg en in hardeband gebind, verskyn hierdie eerste twee titels in ‘n nuwe reeks, Robbie Ramkat.

Robbie was Kampioenkat van die Jaar, en volgens hom is hy nie vet nie, hy het net “so ietsie opgetel”! Hy sien uit na Kieta se verjaarsdagpartyjie; die enigste probleem is dat hy iets lekkers in die hande moet kry as geskenk sodat Bronko goed jaloers kan wees.

In die tweede boek, Die bal van Biljart,  moet hy en sy vriende die tennisbal waarop die superstar Bil Jart sy naam geteken het en dus uiters waardevol is , probeer opspoor en terugkry.  Hier is die beroemde sangeres Lola Lala ‘n moontlike verdagte. 

Ander karakters wat die leser ontmoet is Bamboes die Labrador vir wie Robbie baie versigtig is; Vaal-Willem van der Rot wat net weet hoe om hom uit te oorlê ; drie straatkatte en ‘n rooi afleweringswa van die Rooi Draak restaurant; ‘n “piepklein suurlemoengeel dwergpapegaaitjie; “ ‘n plek waar navorsing op diere gedoen word en waar Robbie ook die geleentheid kry om ‘n reddingspoging te doen.

Die Robbie Ramkat-lied word aan die einde van elke boek gegee; en indien die reeks gewild word, sal sy bewonderaars seker lekker wil saamsing as Robbie vertel van sy grasgroen oë en rooibruin hare en sy liefde vir die stylvolle sjarmante Kieta.

Vir beginner lesers behoort Robbie en sy vriende se avonture lekker leesgenot te verskaf.

Carl-Johan Forssén Ehrlin: Die hasie wat aan die slaap wou raak ( H&R, 2015)In Afrikaans vertaal deur Aldré Lategan.

Volgens die omslag van die boek is dit ‘n #1 internasionale blitsverkoper ; die skrywer vertel die “inhoud is gebaseer op kragtige sielkundige tegnieke vir ontspanning” en die doel is om kinders te help om makliker aan die slaap te raak by die huis, die skool of ‘n voorskoolse groepie.

Instruksies word gegee aan die verteller oor hoe om jou stem te gebruik deur beklemtoning, stadig lees of met ‘n kalm stem te lees.

Natuurlik stem ek saam dat dit duidelik is dat die skrywer se teks die tegnieke weerspieël en dui op kennis, maar persoonlik is ek baie nuuskierig om te weet hoe suksesvol dit plaaslik al gebruik is met kinders!

Jare van stories vertel aan kinders laat my dadelik soos volg reageer: 19 bladsye van teks ; ‘n paar naïwe illstrasies van ‘n grootoog hasie; ellelange teks wat gelees moet word om die kind/kinders uiteindelik aan die slaap te maak- watter ouer het hiervoor tyd?!  Ek sien al hoe die kindes dadelik belangstelling gaan verloor as ek begin met “Sommige mense raak dadelik aan die slap, terwyl ander eers ‘n rukkie vat voor hulle in droomland is, gaap – naam”.   En dan die titel : Die hasie wat aan die slaap wou raak-  die probleem gewoonlik is dat die kind nie wil slaap nie, en die ouer gebruik verskillende metodes om dit reg te kry- iets soos tone vryf; sy gunsteling storie oor en oor te lees; defnitief nie ‘n professionele publikasie geskryf vanuit ‘n sielkundige agtergrond en perspektief nie!

Nouja, sterkte aan die ouers of onderwysers wat gaan probeer met hierdie boek.

 

Lona Gericke   Februarie 2016

Thursday, December 3, 2015

Sarel seemonster, Karel Kraai en Haas Das leer die kleintjies!


Smit, Louise en Fischer, Shân: Sarel seemonster leer ons van kleure( H&R,

2015)

‘n Reeks van 4 titels in die Wielie Walie Woelwaters reeks met elkeen van die 4 titels in ‘n helder kleurvolle omslag- blou, geel, rooi en groen.

Die boekies is in hardeband gedoen, met ‘n draaiwiel waar kleure opgespoor kan word. Verskillende aktiwiteite kan gedoen word en kinders kan hulleself ‘n regmerkie in die blokkie gee as hulle dit korrek doen. Kleurvolle balonne kan verbind word met ‘n tou in dieselfde kleur; in die park word kleurvolle dinge uitgewys; ‘n stopstraat se tekens word verduidelik; en selfs hoe kleur vermeng word om ‘n ander kleur te kry word verduidelik. ‘n Rëen boog se kleure verskyn, asook kleure wat nie in die rëenboog voorkom nie. Kinders leer hoe om ‘n kleurwiel te maak en dit te gebruik. ‘n Pen is ingesluit wat weer skoongevee kan word.  Baie mooi kleurvol en behoort kleintjies besig te hou terwyl hulle leer.

Smit, Louise en Fischer Shân: Karel Kraai leer ons van syfers( H&R, 2015)

Die wiel kan gedraai word om die eiers in ‘n nes te tel. Vanaf die getal 1tot 20 kan elke getal geidentifiseer word  en die kolletjies in ‘n blokkie word verbind en die kind kan dan die getal skryf. Elke getal word weer verteenwoordig deur bv. Blomme, of kersies of skoenlappers . ‘n telspeletjie word ook ingesluit.

Smit, Louise en Fischer, Shân: Haas Das leer ons van teenoorgesteldes( H&R, 2015)

Woelwaters kan die wiel draai en na al die groot diere kyk. Met die omblaai leer hulle weer van die kleinste diere. Vinnig en stadig word dan verduidelik met die luiperd en ‘n slakkie; en lank en kort diere is verteenwoordig deur kameelperd en dassie. Nat en droog kry ‘n beurt, hard en sag en sterk en swak. Selfs op en af, bo en onder fluks en lui is nie vergeet nie. Kinders kan teenoorgestelde stomstreke speel deur teenoorgesteldes te verduidelik met gebare en aktiwiteite.

Smit, Luise en Fischer, Shân: Bennie Boekwurm leer on van vorms( H&R, 2015)

Deur die wiel te draai kan kinders ‘n fiets kies met wiele wat elk van die 6 die verskillende vorms verteenwoordig. Verder word elke vorm verduidelik met voorbeelde. Die vriendelike Bennie Boekworm is deurgaans teenwoordig as die karaktertjie wat hulle help om te leer. Laastens word hul uitgenooi om hul eie vorm-prentjie te maak, bv. soos die vuurpyl wat maan toe vertrek.

Die boeke is by die Suid Afrikaanse  storietyd karakters in die Wielie Walie Woelwaters reeks aangepas in samewerking met die Cheeky Monkey uitgewersmaatskappy in Engeland. Hierdie aktiwiteitsboeke kan ook op Facebook opgespoor word by www.facebook.com/NBJongklomp.

Vir ouers en grootouers wat kinders besig wil hou terwyl hulle sommer leer ook, is hierdie boeke net die regte ding!

Lona Gericke Oktober 2015.

 

Pragtige rympiesboek


Rympies vir Pikkies en Peuters, saamgestel deur Riana Scheepers. Suzette Kotzé-Myburgh en Gertie Smit( Tafelberg, 2015)

Met Linda Rode se In die land van Pamperlang, het Tafelberg die leserspubliek ‘n boek aangebied  wat as bundel so mooi en kosbaar is dat ‘n mens net dankbaar is vir die insig wat geopenbaar is met die keuse van skrywer en illustreerder.

Vanjaar verskyn Rympies vir Pikkies en Peuters, en weereens is dit ‘n bundel wat absoluut te pragtig vir woorde is!  Die samestellers is gesoute ervare mense, en ek is so verheug dat hulle ‘n groot leemte gevul het. As kinderbibliotekaresse het ek maar self bekende rympies in Afrikaans vertaal vir storietyd, want rympies is so uiters belangrik in die kind se ontwikkeling. Nou kan elke kinderbibliotekaress, ouers en grootouers ‘n boek bekom wat so uiters noodsaaklik en belangrik is!

Rympies is ingedeel onder die hoofde- hier is ek, ek speel, rondom my, ek raak slim, en in die natuur. Dit is oorspronklike digwerk deur verskeie digters wat bydraes gelewer het.

Die vier afdelings is deur verskillende kunstenaars geïllustreer-  Maja Sereda doen Hier is ek; Adelle van Zyl  ek speel; Alzette Prins –rondom my; Susie Appleby –ek raak slim; en Sam van Riet – in die natuur.

Elkeen se uitbeelding van die rympies is heel besonder , vrolik en treffend. Die omslag is gedoen in liggeel en blou met vriendelike kinders en ‘n baba wat beweeg tussen ‘n muis op ‘n fiets, ‘n beertjie wat aan ‘n sambreel rondvlieg, ‘n voëltjie op sy hok en ‘n spelerige worshondjiewat baba se gesig wil lek.

‘n Gebruiksgids is saamgestel deur Gertie Smit Grondslslagfase-lektor by die Onderwyskollege en Kaapse Skiereiland Universitiet op Wellington.

Met oortuiging kan ek sê hierdie is een van die mooiste boeke ooit!  Hoogs aanbeveel vir alle versamelings. Kinderbibliotekaresse- hier is ‘n belangrike boek vir julle.

Lona Gericke  Oktober 2015

Oorlogwinter


Oorlogwinter, deur Jan Terlouw( PROTEA, 2015) Uit Nederlands vertaal deur Daniel Hugo.

Hier bied die skrywer ‘n lekker geleentheid vir jeugdiges en ook volwassenes om ‘n verhaal oor gebeure in die Tweede Wêreldoorlog te lees wat jy moeilik kan neersit. Die vertaling is gedoen in Afrikaans wat amper “ouderwets” klink en juis so getrou bly as ‘n aanvaarbare vertaling van die Nederlandse teks.

Michiel is die hoofkarakter- ‘n 15-jarige seun  wat  op sy eie manier ‘n persoonlike versetbeweging voer teen die Duitsers. Hy help die duisende vlugtelinge deur fietse en ander vervoermiddels te herstel; help kos vind vir die honger mense, en die verhaal word meer opwindend en spanningsvol wanneer hy verantwoordeliklheid neem vir die versorging van ‘n Engelse vlieënier in ‘n versteekte skuilplek. Sy suster raak ook betrokke met die verpleging van Jack.

Maar hy help ook ‘n Jood en sy seun om te ontvlug.  Daar is onvergeetlike  en dapper karakters soos die  interessante barones Weddik Wansfeld wat haar verset teen die Duitsers; Michiel se vriend Dirk wat gevange geneem word; die raaiselagtige dood van die Duitse soldaat vir wie se dood Michiel se pa ook doodgeskiet word; Schafter wie Michiel oortuig is ‘n verraaieris. En sy oom Ben?  Oom Ben se identiteit word ook ‘n verassing. 

Die spanningslyn word goed gehandhaaf tot die einde; die verhaal word ‘n ontroerende boodskap van dapperheid en verset teen oorlog. Die boodskap dat oorlog soveel smart veroorsaak word telkens gedemonstreer in die verhaal: “  Sy pa was reg toe hy gesê het oorlog beteken honger, trane,ontberings, angs, pyn…”Terselfdertyd is daar die boodskap van hoop en dat jy iets kan leer van die oorlog, dat daar iets aan oorlog is waarop jy die res van jou lewe kan steun- die onblusbaarheid van die menslike gees.

Soos Michiel en Dirk finaal besluit:” Net een ding het sin”. “Om nooit weer in ‘n oorlog te veg nie, net teen oorlog”.

Oorlogswinter sal inderdaad ‘n leemte vul by Afrikaaanse jeugverhale.

 

Lona Gericke Desember 2015